Μικρό λεξικό των κλεφτών και αρματολών

 (Πάτησε στην εικόνα για να περιηγηθείς στο Μικρό λεξικό)

Πηγή: Γρηγόρης Ζερβός

Ο Χέμινγουεϊ για την πολιτική των μοναρχικών στη Μικρά Ασία.

  Ο Αμερικανός συγγραφέας Ερνεστ Μίλερ Χέμινγουεϊ (Ernest Miller Hemingway) εκείνη την εποχή κάλυπτε δημοσιογραφικά τον ελληνοτουρκικό πόλεμο. 

   Οι ανταποκρίσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Για την πολιτική των μοναρχικών και του Λαϊκού Κόμματος μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου του 1920 έγραψε:

   «Οι Ελληνες ήταν πρώτης τάξεως πολεμιστές και, σίγουρα, κάμποσα σκαλοπάτια παραπάνω από τον στρατό του Κεμάλ. Αυτή είναι η άποψη του Γουίταλ. Πιστεύει ότι οι τσολιάδες θα είχαν καταλάβει την Αγκυρα και θα είχαν τελειώσει τον πόλεμο αν δεν είχαν προδοθεί. Όταν ο Κωνσταντίνος ήρθε στην εξουσία, όλοι οι Ελληνες αξιωματικοί που ήταν σε επιτελικές θέσεις υποβαθμίστηκαν αμέσως σε χαμηλότερες θέσεις. Πολλοί απ' αυτούς είχαν πάρει τα γαλόνια τους με ανδραγαθήματα στο πεδίο της μάχης. Ηταν έξοχοι πολεμιστές και σπουδαίοι ηγέτες. Αυτό δεν εμπόδισε το κόμμα του Κωνσταντίνου να τους διώξει και να τους αντικαταστήσει με αξιωματικούς που δεν είχαν ακούσει ποτέ τους να πέφτει ούτε μια τουφεκιά. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να σπάσει το μέτωπο». 

Πηγή: Ελευθεροτυπία

Μικρασιατική Καταστροφή: Η ιστορία της Αγγελικής Ματθαίου.

  Είμαι η Αγγελική, του καπετάν Νικολή Πολίτη η κόρη από τις Νέες Φώκιες της Σμύρνης. Το 22 ήμουν ένα κοριτσάκι 6 έως 7 χρονών. 

  Η Αγγελική Ματθαίου έπειτα από μια περιπλάνηση ως αιχμάλωτη στην Ανατολή, που κράτησε κάποια χρόνια, θα φτάσει τελικά ορφανή στην Ελλάδα και θα συναντήσει μια αδελφή της, που διασώθηκε από τη σφαγή. Ο Ευρ. Μπίλης, τ. επίκουρος καθηγητής στο ΕΜΠ, διέσωσε και μας ενεχείρισε τη συγκλονιστική μαρτυρία, την οποία κατέγραψε η ίδια η Αγγελική Ματθαίου πριν από το θάνατό της.    

  Ο πατέρας μου ήταν καπετάνιος. Είχαμε ένα μεγάλο καΐκι. Το είχε ονομάσει ο πατέρας μου «Πανούσα», επειδή έλεγαν την μητέρα μου Παναγιώτα και επειδή την αγαπούσε πολύ ονόμασε το καΐκι.

   Ημασταν 6 άτομα, παιδιά και ο πατέρας και η μητέρα. Ο πατέρας μου ήταν από την Κωνσταντινούπολη και ήλθε στις Φώκιες και παντρεύτηκε λέγανε την ωραία Παναγιώτα. Ζούσαμε πολύ καλά διότι είχαμε πολύ περιουσία. Ο πατέρας μου ήταν μοναχοπαίδι.

   Είχαμε δύο σπίτια. Το ένα ήτανε στο Φαρδί Σοκάκι και το άλλο έξω από την πόλη. Ο πατέρας μου είχε 400 δένδρα ελιές, είχε ένα αμπέλι στα 3 πηγάδια και το άλλο στα Μερσινάκια.

Τώρα θα γράψω για την Καταστροφή.

   Τη νύχτα βγαίνανε στα παράθυρα και βλέπανε στα βουνά φωτιές. Αρχισε ο κόσμος να φοβάται. Η μητέρα μου δεν ήξερε τι να κάνει γιατί ο πατέρας μου έλειπε ταξίδι. Το δεύτερο βράδυ μαζεύτηκε όλη η γειτονιά στο δικό μας σπίτι. Θυμάμαι που κάνανε μία τούρκικη σημαία με το μισοφέγγαρο και τη βάλανε στο παράθυρο για να δούνε οι Τούρκοι. Το ίδιο βράδυ ήλθε ο πατέρας μου. Μας είπε να μην φοβόμαστε. Κλειστήκαμε στο σπίτι.

   Ξαφνικά πλάκωσε ο τούρκικος στρατός. Ακούγαμε τύμπανα, ντουφεκιές, τραγούδια. Τα άλογα χλιμιντρούσανε. Δεν μπορώ να σας πω το τι γινόταν.

   Τότε σηκώθηκε ο πατέρας μου να πάει να δει το καΐκι για να φύγουμε. Η μητέρα μου δεν τον άφηνε και της είπε θα πάω από άλλον δρόμο. Πήγε, αλλά το καΐκι το είχανε καταστρέψει. Δεν είχε ούτε κατάρτια ούτε πανιά ούτε μηχανή. Μας λέει θα πάμε στον Ασματερέ, εκεί ήταν ένα λιμανάκι και ίσως βρούμε καΐκι να φύγουμε για τη Μυτιλήνη.

   Φύγαμε από τα βουνά. Εμένα με σήκωνε ο αδελφός μου στην ράχη του. Νύχτα ήτανε! Τα βουνά ήταν τόσο άγρια. Φωνάζανε τα σκυλιά, τα τσακάλια. Τα σκυλιά από τα εξοχικά σπίτια τρέχανε. Τα αγριογούρουνα μουγκρίζανε. Λες και θα χαλούσε ο κόσμος.

   Αμίλητοι φθάσαμε στο λιμανάκι αλλά δεν υπήρχε τίποτε. Μόνο τα ζώα του κόσμου φωνάζανε λες και είχανε καταλάβει τον χωρισμό από τους δικούς τους.

   Την άλλη μέρα οι Τούρκοι κατασκήνωσαν σε ένα χωράφι πολύ μεγάλο που το λέγανε Σητσακτερέ και αρχίσαν και κατεβαίνανε στην χώρα. Μαζεύανε τον κόσμο. Αλλον σκοτώνανε, άλλον κοπανούσανε με τα ντουφέκια. Τους άλλους τους ρίχνανε κάτω και τους πατούσανε στην κοιλιά και οι ανθρώποι κάνανε εμετό.

   Εμείς είχαμε φύγει κρυφά και μπήκαμε σε ένα μεγάλο σπίτι αλλά μας βρήκανε. Κατεβάσανε τον πατέρα μου, τον βγάλανε το σαλβάρι του, το σακάκι του, τα παπούτσια του. Του πήρανε τη μεγάλη σακούλα με τα λεφτά και τα χρυσαφικά και μας βάλανε μαζί με άλλους που μαζεύανε από τα σπίτια τους.

Από τις πλεξούδες

   Μας πήγαν σε ένα χωριό που το λέγανε Τσακμακλή. Μας αφήσανε σε ένα χωράφι και αρχίσανε να μαζεύουν τους άνδρες. Πήρανε τον πατέρα μου τον αδελφό μου και όλους. Μετά ακούσαμε τα πολυβόλα. Μας λέγανε όλοι ότι τους σκοτώσανε. Από τότε δεν τους είδαμε.

   Το ίδιο βράδυ πήρανε την αδελφή μου στα βουνά. Παίρνανε τα κορίτσια. Την αδελφή μου την πήρανε τέσσερις. Είχε μακριές πλεξούδες. Οι δυό την πιάσανε από της πλεξούδες και οι άλλοι δύο από τα πόδια.

   Το τι γινότανε εκείνο το βράδυ δεν λέγεται. Χαλούσε ο κόσμος. Φωνάζανε τα κορίτσια, κλαίγανε η μάνες τους, φωνάζανε, βουίζανε τα βουνά. Εμένα με είχε η μητέρα μου κάτω από το φουστάνι της και έτρεμα σαν το φύλλο.

   Η μητέρα μου σηκώθηκε και φώναζε «παιδί μου Κατερίνα που σε πάνε» και ένας Τούρκος της δίνει μια με το ντουφέκι και πέφτει και σπάει το κεφάλι της. Τρέχανε τα αίματα. Εγώ σήκωνα το φουστανάκι μου και τη σκούπιζα.

   Την άλλη μέρα μας πήρανε από κει και αρχίσαμε να βαδίζουμε από βουνά όχι από δρόμους. Μας είχανε πάρει τα παπούτσια μας και τα βουνά ήτανε στρωμένα από αγκάθια. Ηταν αδύνατο να βαδίσουμε. Εκεί ήτανε το πολύ ξύλο οι κλοτσιές. Βαδίζαμε το βράδυ. Φθάσαμε σε ένα χωριό που το λέγανε Τσακμακλή. Ητανε ελληνικό χωριό.

   Εκεί μας χώσανε τον έναν απάνω στόν άλλον. Για να μας βάλουνε μέσα σκοτώσανε 2 παιδιά και μιά γυναίκα. Και ξύλο με τα καμιτσιά αλύπητα. Ο κλαθμός και ο φόβος ήτανε αβάστακτα.

   Εκείνο το βράδυ πήρανε και τη μανούλα μου. Ξέχασα να γράψω. Είχαμε και ένα μωράκι και όταν την πήρανε κρατούσε και το μωρό. Της το πήρανε και το πετάξανε σε έναν καλαμνιώνα που ήτανε λίμνη. Πάει και αυτό. Τη δε μανούλα μου την φέραν. Να σκεφτείτε τον πόνο της και τα δάκρυα της. Εμεινα μόνο εγώ. Με σκέπαζε με το φουστάνι της σαν τη κλώσα που βάζει τα πουλάκια της κάτω από τα φτερά της.

   Κάνω πολλά λάθη γιατί δεν μπορώ να γράψω από τα δάκρυα και τον πόνο που έχω. Μου έχουν μείνει αποθέματα. Είνε μεγάλος πόνος να μείνεις ορφανό τόσο μικρό και στα τούρκικα χέρια. Παρακαλώ το Θεό όλα τα παιδάκια να έχουν τη μανούλα τους. Να μην πονέσουνε σαν εμένα.

   Άκουγα μανούλα που φωνάζανε και μαραινόμουν σαν το φύλλο που πέφτει από το δένδρο. Το πιο γλυκό πράγμα του κόσμου είναι η μάνα. Ολα αυτά τα χρόνια που ζω δεν τη ξέχασα.

   Το δε πρωί μας πήγανε σε ένα χωριό που το λέγανε Μαινεμένη. Το χωριό ήτανε κάρβουνο. Το είχανε κάψει οι δικοί μας στρατιώτες όταν οπισθοχωρήσανε. Ηταν ελληνικό χωριό.

   Μας περάσανε από μέσα για να δούμε που ήτανε καμένο. Εκεί είπαμε ότι εδώ θα μας κάψουνε και μας χτυπούσανε τόσο άγρια που μας φωνάζανε οι δική μας να σκύβουμε σαν τα πρόβατα. Εκεί κόψανε μιας γυναίκας τη μύτη.

   Με τα πολλά φύγαμε από το χωριό. Βαδίζοντας, βγήκαμε σε ένα χωράφι που είχε άγριες αχλαδιές και ήταν φορτωμένες αχλάδια. Οσα μπορούσανε κόψανε να φάνε. Αλλά πιο πολύ ήτανε το ξύλο.... Συνέχεια βαδίζαμε δεν ξέρω πόσες μέρες. Πηγαίναμε για τη Μαγνησία. Βγαίνανε και το φωνάζανε ότι πάμε στην Μαγνησία. Είχε άνδρες που ξέρανε τούρκικα και μας φωνάζανε ότι πάμε στην Μαγνησία να μας βγάλει λόγο ο Κεμάλ.

   Και που νομίζετε που μας πήγανε; Σε ένα παλιό εργοστάσιο και μαζέψανε τους άνδρες, τους βάλανε μέσα τους γδύσανε και αρχίσανε και τους χτυπούσανε με τα καμιτσιά. Η άνδρες πηδούσανε σαν ποντίκια. Τους είχανε μαύρους. Η άνθρωποι πέσανε όλοι κάτω σαν πεθαμένοι με βογκητά με κλάματα από τους πόνους.

Δεν υπάρχει θεός

   Το χειρότερο ήτανε ότι μαζέψανε τα γυναικόπαιδα και μας πήγανε σε ένα χωράφι γεμάτο μνήματα από Ελληνες στρατιώτες και σε κάθε μνήμα είχαν βάλει τα δίκοχα τους. Εκεί φαντασθείτε τι έγινε. Πέσαν οι γυναίκες στα μνήματα φωνάζανε, κλαίγανε και από πάνω κλωτσιές, πέτρες. Σπούσανε δένδρα, κλαριά και τις κοπανούσανε. Πολλές μάνες είχαν χάσει τα παιδιά τους σε αυτόν το πόλεμο. Μα δεν υπήρχε Θεός; Δεν υπήρχε κανένας νόμος για μας;

   Μετά μας πήγανε σε αμπέλι και κόβανε τα φύλα και τα χώνανε στο στόμα να τα φάνε και όποιος δεν τα μάσαγε τον τρίβανε τα μούτρα του στο χώμα. Μια γυναίκα δεν το δεχότανε και της βάλανε φωτιά στο φόρεμα της και κάηκε σαν κερί και δεν αφήνανε κανένανε να πάει κοντά της. Αυτά που κάνανε αυτοί οι βάρβαροι δεν τα έκανε κανένα κράτος.

   Μετά φύγαμε από την Μαγνησία και μας πηγαίνανε για μια μέρα όλο από βουνά και αγκάθια. Φθάσαμε σε μια μικρή πόλη. Εκεί ήτανε σταθμός χωροφυλακής. Μας υποδεχτήκανε πολύ άγρια ως συνήθως. Από κάτω από το κτήριο είχε μια χαβούζα με νερό. Το νερό αυτό είχε μέσα ότι βρωμιά ήθελες. Και δεν ήτανε μόνο η βρωμιά, αλλά κατουρούσανε και από πάνω. Και χονδρά και ψιλά. Αλλά ο κόσμος ήτανε τόσο διψασμένος που σπρώχνανε της βρωμιές και πίνανε και πλένανε και τα μούτρα τους και αυτοί γελούσαν και λέγανε «πος γκιαούρη». Αυτό θα πει: «Βρώμικοι Ελληνες».

   Το ψωμί και το φαΐ το είχαμε ξεχάσει. Αν βρίσκανε στα βουνά καμήλες ψόφιες τρέχανε και ξεσχίζανε με τα χέρια και άμα σταματούσαμε σε κανένα χωριό γυρεύανε φωτιά και τα ψήνανε και τα τρώγανε. Η Μανούλα μου δεν έτρωγε ούτε και 'γώ.

   Μας πήρανε πάλι από κει, άλλαξαν οι τσανταρμάδες. Σε κάθε χωριό μας παίρνανε άλλοι. Μας περάσανε από ένα ποτάμι που είχε λιγοστό νερό αλλά είχε πολλά αγριοσέληνα. Οταν τα είδε ο κόσμος πέσανε με τα μούτρα σαν τα πρόβατα. Δεν έμεινε ούτε φύλο. Εκεί σε κείνο το λίγο νερό πλυθήκαμε, λουστήκαμε, χωρίς σαπούνι βέβαια....

   Αρχίσαμε πάλι τα βουνά. Το χωριό ήτανε κοντά. Μόλις μας είδανε, πλάκωσε η Τουρκιά. Αρχίσανε όλοι νύκτα να πέρνουνε τα κορίτσια. Ψάχνανε με τους φακούς η δε τσανταρμάδες φεύγανε και οι χωριάτες βρίσκανε ευκαιρία. Φωνάζανε τούρκικα «άλλην, άλλην», θα πει στα ελληνικά «πάρτε, πάρτε» και κείνο το βράδυ τραβήξανε την μανούλα μου και έτσι που πήγε να σηκωθεί είδαν εμένα που με είχε από κάτω από το φουστάνι της.

Ημουν παιδάκι

   Αρπάξανε εμένα. Από τον πολύ σπαραγμό πού έκανα θυμάμαι που έβγαλε το φέσι του και μού έκλεισε το στόμα με πήγε πιο πέρα και άρχισε να με ψάχνει αφού με έριξε κάτω. Σκεφτείτε εκείνη την ώρα τον σπαραγμό μου και τις φωνές μου και αφού είδε που ήμουν παιδάκι μου δίνει μια κλωτσιά και με αφήνει.

   Εγώ μες την νύκτα δεν ήξερα που πάω. Ετρεχα με κομμένα τα πόδια. Από την μια φώναζα εγώ και από την άλλη ερχότανε η μανούλα μου ξεμαλλιασμένη να φωνάζει «Αγγελική, αίμα μου, παιδί μου, που είσαι;». Εγώ με τα κλάματα και αυτή με τις φωνές βρεθήκαμε. Δεν ξέρω να την περιγράψω αυτήν την περιπέτεια. Εσείς που θα την διαβάσετε μπορείτε να καταλάβετε.

   Φύγαμε πάλι από 'κεί. Μας πήγανε σε ένα άλλο χωριό. Εκεί μείναμε κάτω από μια γέφυρα. Εκεί βρήκαμε σαλιγκάρια και τα ψήναμε και τρώγαμε....

   Την άλλη μέρα χιόνιζε. Μας είπανε θα πάμε στο Ουσάκ. Βαδίζοντας μέσα στο χιόνι αρχίσανε τα πόδια μας και σουβλίζανε. Τότε η μανούλα μου βγάζει έναν μπούστο πού φορούσε τον κομμάτιασε και δέσαμε τα πόδια μας. Μα πόσο να βαστάξει το πανί;

   Βαδίζαμε μια νύκτα. Φθάσαμε μέρα. Μας βάλανε σε κάτι μεγάλους σταύλους που βάζανε οι στρατιώτες τα άλογα. Η κοπριά ήτανε ένα μέτρο. Εμείς χωθήκαμε να ζεσταθούμε. Σε λίγο μας βγάλανε έξω και μας δώσανε γαλέτα σκουλικιασμένη. Εμείς τη φάγαμε και μας έπιασε μια διάρροια που δεν προλαβαίναμε. Εκεί πέθαναν πολλά παιδιά.

Πηγή: Ελευθεροτυπία

Πώς φτάσαμε στη Μικρασιατική Καταστροφή.

  Η Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 υπήρξε το πραγματικό αλλά και συμβολικό τέλος μιας μεγάλης ιστορικής διαδικασίας, που συνδέθηκε με την οριστική είσοδο της Εγγύς Ανατολής στην εποχή των εθνών-κρατών. 

 Τη φωτογραφία την τράβηξε ο αρχαιολόγος Felix Sartaux, ο οποίος επόπτευε τις αρχαιολογικές ανασκαφές για την αρχαία Φώκαια. Η φωτογραφία με τον έφιππο τσέτη τραβήχτηκε ενώ είχαν βάλει φωτιά στην ελληνική συνοικία και ο κόσμος περίμενε με αγωνία τα πλοιάρια για να φύγει για Μυτιλήνη. Ο τσέτης κρατούσε τα λάφυρα που είχε πάρει από το ελληνικό σπίτι, μεταξύ αυτών και την ομπρέλα που είχε ανοίξει και περήφανα κρατούσε, τονίζοντας τη νίκη ενάντια στους γκιαούρηδες!!! 

   Η αποχώρηση από το ιστορικό προσκήνιο της πολυεθνικής, ισλαμικής, προνεωτερικής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας δεν έγινε ειρηνικά και αναίμακτα. Συνδέθηκε κατ' αρχάς με την κατάρρευση των εσωτερικών μεταρρυθμιστικών προσπαθειών, εξαιτίας της εμφάνισης ενός καινοφανούς μιλιταριστικού εθνικιστικού κινήματος, αυτού των Νεότουρκων.

   Οι Νεότουρκοι επιχείρησαν να επιλύσουν το εθνικό πρόβλημα με την εξόντωση και τον αποκλεισμό των πολυάνθρωπων χριστιανικών κοινοτήτων και να μετατρέψουν βιαίως τους πολυεθνοτικούς μουσουλμανικούς πληθυσμούς σε εθνικά Τούρκους.

   Η εσωτερική αυτή διαδικασία οδήγησε σε πρωτοφανείς μεθόδους ομογενοποίησης του κοινωνικού σώματος. Μεθόδους που η ανθρωπότητα θα τις συνειδητοποιήσει λίγες δεκαετίες αργότερα με την απόλυτη φρίκη του Ολοκαυτώματος. Ιστορικό σημείο αφετηρίας είναι το στρατιωτικό πραξικόπημα των Νεότουρκων εθνικιστών το 1908. Η επιλογή της φυσικής εξόντωσης των χριστιανικών ομάδων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας προέρχεται από την προσπάθεια του στρατού να μειώσει την οικονομική ισχύ των «ραγιάδων» επιβάλλοντας τη βίαιη μεταφορά κεφαλαίου από τους χριστιανούς στους μουσουλμάνους, ώστε να κατασκευαστεί μια τουρκική αστική τάξη.

   Η νέα οθωμανική αστική τάξη που είχε αναδυθεί στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα είχε προέλθει σε μεγάλο βαθμό από τις ομάδες των ραγιάδων, των παλιών απόκληρων ενός αυταρχικού ισλαμικού κράτους, που αποφάσισε όμως με τις μεταρρυθμίσεις του Τανζιμάτ να εκσυγχρονιστεί και να υπερβεί τους παλιούς καταναγκασμούς που απέρρεαν από την ισλαμική υπεροψία.

Μια ώριμη ελληνική αστική τάξη

   Οι Ελληνες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας πριν από το 1914 ήταν περί τα 2,2 εκατομμύρια (1,8 στη Μικρά Ασία και 400 χιλιάδες στην Ανατολική Θράκη με την Κωσταντινούπολη) σ' ένα συνολικό πληθυσμό περίπου 10 εκατομμυρίων. Η οικονομική ισχύς τους ήταν μεγαλύτερη της πληθυσμιακής αναλογίας τους. Υπολογίζεται ότι το 50% του επενδυμένου κεφαλαίου στη βιομηχανία, καθώς και το 60% σε κλάδους μεταποίησης ανήκαν σε πολίτες που προέρχονταν από τις ελληνικές οθωμανικές κοινότητες. Το 1912 από τις 18.063 εμπορικές επιχειρήσεις της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, σε Ελληνες ανήκε το 46%, το 23% σε Αρμένιους, το 15% σε μουσουλμάνους. 

  Η συνέχεια του άρθρου εδώ.

Πηγή: Αγτζίδης Βλάσης δρος Ιστορίας, Ελευθεροτυπία

Τους τορπίλισαν, αλλά τους έσωσαν!

  Εβδομήντα δύο ολόκληρα χρόνια μετά βρέθηκε στην πατρίδα των ναυτικών που διέσωσε. Η πρόσφατη άφιξη του γερμανού βετεράνου του Β' Παγκοσμίου Πολέμου Βίλι Γιάκομπ στην Ελλάδα ξύπνησε μνήμες. Επανέφερε στο φως την άγνωστη ελληνογερμανική ναυτική ιστορία του 1939. Μια περιπετειώδη διάσωση, που έγινε διεθνές πρωτοσέλιδο της εποχής.

  3 Οκτωβρίου 1939, θαλάσσια περιοχή κοντά στις βρετανικές ακτές. Το ελληνικό εμπορικό ατμόπλοιο «Διαμαντής» από τις Οινούσσες, ιδιοκτησίας Διαμαντή Πατέρα, μεταφέρει 7.500 τόνους μαγγάνιο από τη Σιέρα Λεόνε στην Αγγλία. Σε καιρό αγγλογερμανικής πολεμικής σύρραξης, κουβαλά στα αμπάρια του πρώτη ύλη για την πολεμική βιομηχανία της Αγγλίας. Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς, αποτελεί νόμιμο στόχο για το παραπλέον γερμανικό υποβρύχιο U-35, που εκτελεί την πρώτη περιπολία του, έναν μήνα μετά την κήρυξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου κι έναν χρόνο πριν εμπλακεί και η Ελλάδα.

  Αν και είναι σε θέση να τορπιλίσει τον «Διαμαντή» αμέσως, ο κυβερνήτης Βέρνερ Λοτ δεν το κάνει. Γνωστοποιεί στον έλληνα καπετάνιο Πανάγο Πατέρα ότι θα βυθίσει το πλοίο, αφού πρώτα περισυλλέξει το πλήρωμά του. Ρίχνει και προειδοποιητικές βολές για να τον πείσει. Του ζητά να μη χρησιμοποιήσει ασύρματο, ώστε να μην εντοπιστεί το υποβρύχιο από τη βρετανική Αεροπορία, αλλά και να μη ρίξει τις σωσίβιες λέμβους στη φουρτουνιασμένη θάλασσα για την ασφάλεια του ελληνικού πληρώματος.

  Το ελληνικό ατμόπλοιο, ωστόσο, εκπέμπει SOS και πετάει τρεις βάρκες του στο νερό, η μία αναποδογυρίζει. Με θυελλώδεις ανέμους 7-8 μποφόρ και κύματα ύψους 6-7 μέτρων, το πλήρωμα του U-35 κατορθώνει να περισυλλέξει σώους όλους, και τους 28, ναυαγούς του «Διαμαντής» - δώδεκα ήταν από τις Οινούσσες. Λίγο αργότερα, ο γερμανός πλοίαρχος καλεί τον έλληνα συνάδελφό του να δει απ' το περισκόπιο τη βύθιση του «Διαμαντή» με τρεις τορπίλες! Είναι το πρώτο ελληνικό εμπορικό που βυθίζεται κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, χωρίς ακόμα Ελλάδα και Γερμανία να έχουν εμπλακεί σε πόλεμο μεταξύ τους. Για τις επόμενες 36 ώρες, τα 42 μέλη του γερμανικού πληρώματος προσφέρουν στους Ελληνες φαγητό, τσιγάρα, κουβέρτες και χώρο να κοιμηθούν πριν τους αποβιβάσουν τελικά στο ιρλανδικό ψαροχώρι Βέντρι. Στο διάστημα αυτό στην Ελλάδα ήδη τους πενθούν, θεωρώντας ότι το πλοίο βυθίστηκε αύτανδρο! Επρεπε να πάρει τηλέφωνο ο καπετάν Πανάγος τον αδελφό του στο Λονδίνο για να μάθουν τα χαρμόσυνα νέα και να στηθεί γιορτή για την επιστροφή τους.

  Ενενήντα τεσσάρων ετών σήμερα, ο Βίλι Γιάκομπ είναι ένα από τα δύο εν ζωή μέλη του πληρώματος του γερμανικού υποβρυχίου ενώ από τους Ελληνες του «Διαμαντή» δεν ζει, πιθανότατα, κανείς. Υπηρετούσε ως τεχνίτης τορπιλών όταν κλήθηκε κι εκείνος να συνδράμει στην επιχείρηση σωτηρίας των ελλήνων ναυτικών. Πρόσφατα, έκανε πραγματικότητα την επιθυμία του να έρθει οικογενειακώς στην Ελλάδα από την πόλη Μέντεν της Γερμανίας. Βρέθηκε στην Ακρόπολη και στο Μουσείο Μπενάκη, στο Ναυτικό Μουσείο Ελλάδος, στο θρυλικό θωρηκτό «Αβέρωφ», καθώς και στη ναυτική βάση υποβρυχίων στη Σαλαμίνα όπου ξεναγήθηκε στο «Ποσειδών». Το κυριότερο, είχε την ευκαιρία να ταξιδέψει και στις Οινούσσες: φιλοξενούμενος από τον δήμαρχο Ευάγγελο Αγγελάκο, ανιψιό του υποπλοίαρχου του «Διαμαντή» Ζαννή Λαιμού, συνάντησε μερικούς από τους απογόνους του ελληνικού πληρώματος και τους διηγήθηκε λεπτομερώς το ιστορικό αυτό γεγονός. Εμφανώς συγκινημένος, όταν ο δήμαρχος τού επέδωσε αναμνηστικό δίπλωμα, ο κ. Γιάκομπ απάντησε με αφοπλιστική ειλικρίνεια στην ερώτηση για την απόφαση ανθρωπιάς που οι Γερμανοί πήραν σε καιρό πολέμου: «Ηταν κι αυτοί ναυτικοί, όπως και εμείς...».

  Το τέλος του U-35. Λίγο μετά τη βύθιση του «Διαμαντή» στις 29 Νοεμβρίου 1939, το γερμανικό υποβρύχιο U- 35 που έπλεε για τη δεύτερη πολεμική περιπολία του στη Θάλασσα της Νορβηγίας, εντοπίστηκε από τα βρετανικά αντιτορπιλικά «Ικαρος», «Κίνγκστον» και «Κασμίρ» και εβλήθη με βόμβες βυθού. Οι σημαντικές βλάβες που υπέστη το έφεραν υποχρεωτικά στην επιφάνεια και ανάγκασαν τον κυβερνήτη Λοτ να διατάξει το πλήρωμά του να το εγκαταλείψει πέφτοντας στα παγωμένα νερά. Αυτή τη φορά ήταν η ώρα του λόρδου Μάουντμπατεν να σώσει όλους τους γερμανούς ναυτικούς, οι οποίοι πέρασαν τα επόμενα επτά χρόνια κρατούμενοι των Βρετανών.

Πηγή: Στεφανής Πέτρος, Τα Νέα

66 χρόνια από την βόμβα στη Χιροσίμα...

Την 66η επέτειο του βομβαρδισμού της Χιροσίμα τίμησε η Ιαπωνία, με τον πρωθυπουργό Ναότο Καν να επαναλαμβάνει τις εκκλήσεις του για αποπυρηνικοποίηση και για εξάλειψη των πυρηνικών όπλων.

Μετά την ρίψη της ατομικής βόμβας στην Χιροσίμα, τρεις ημέρες μετά οι ΗΠΑ έπληξαν με μία ακόμη και το Ναγκασάκι

   Κατά την διάρκεια τελετής στο πάρκο όπου βρίσκεται το Μνημείο Ειρήνης της Χιροσίμα, ο Ιάπωνας πρωθυπουργός -εν μέσω και της κρίσης στην Φουκουσίμα, τόνισε ότι η χώρα πρέπει να αλλάξει την ενεργειακή πολιτική της. Όπως είπε, η χώρα πρέπει να στοχεύσει να γίνει μία κοινωνία που δε θα εξαρτάται από την πυρηνική ενέργεια.

   "Η εμπιστοσύνη που είχε κάποτε ο λαός της Ιαπωνίας στην πυρηνική ενέργεια έχει ραγίσει", δήλωσε ο δήμαρχος της Χιροσίμα Καζούμι Ματσούι.

   Ο απολογισμός από τη ρίψη της ατομικής βόμβας ήταν στα τέλη του 1945 140.000 νεκροί, έναντι συνολικού πληθυσμού 350.000 κατοίκων της πόλης. Αρκετές χιλιάδες πέθαναν αργότερα από διάφορες αρρώστιες και τραύματα. Σήμερα, ο επίσημος απολογισμός έχει φτάσει τους 269.446 νεκρούς.

   Τρεις ημέρες μετά την επίθεση στη Χιροσίμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες έριξαν και δεύτερη ατομική βόμβα στο Ναγκασάκι. Στην τελετή παρευρέθηκαν εκπρόσωποι από περισσότερες από 60 χώρες.

Πηγή: Το Έθνος 

Χαμένο ντοκουμέντο από την καταστροφή της Σμύρνης (1922).

  Ένα ξεχασμένο ντοκουμέντο ιστορικής αξίας από την καταστροφή της Σμύρνης, το 1922, κινηματογραφήθηκε με κάμερα 35mm σε Σμύρνη, Αθήνα και Πειραιά και βρήκε νέα ψηφιακή ζωή το 2008.

  Ο George Magarian, δημιουργός του «ντοκιμαντέρ» εποχής, γεννήθηκε το 1895 και σπούδασε στο «Αμερικανικό Κολλέγιο» στο Ικόνιο  της Τουρκίας. Αργότερα, διατέλεσε διευθυντής στο παράρτημα του Ικονίου της ΧΑΝ (Χριστιανική Αδελφότης Νέων, ΧΑΝΘ για τη Θεσσαλονίκη, γνωστή ως YMCA, Young Men Christian Association και ΧΕΝ=Χριστιανική Ένωσις Νεανίδων, YWCA, Young Women Christian Association το γυναικείο τμήμα).

  Όπως σημειώνει στους μεσότιτλους, αν και η YMCA δεν ήταν φιλανθρωπική οργάνωση, την περίοδο των γεγονότων στη Μικρά Ασία, το 1922, οργάνωσε δομές ανακούφισης για τα θύματα της τραγωδίας αυτής. Ο George Magarian, την ίδια στιγμή που συμμετείχε στα γεγονότα αυτά, με μια μηχανή 35 mm, κινηματογράφησε πολλές σκηνές της ανθρωπιστικής καταστροφής, στη Σμύρνη, στην Αθήνα και στον Πειραιά.

  Οι συγκλονιστικές αυτές εικόνες παρέμειναν επί 60 και πλέον χρόνια στο διαμέρισμα της συζύγου του, στη Νέα Υόρκη. Ολοι αγνοούσαν την ύπαρξή τους, έως ότου το 2008 ο εγγονός του Robert Davidian, κινηματογραφιστής ο ίδιος, βρήκε το μοναδικό αυτό ντοκουμέντο και το διέσωσε από τη φθορά του χρόνου μετατρέποντάς του σε ψηφιακή μορφή, πριν την ολοκληρωτική του αποσύνθεση.

Πηγή: www.tvxs.gr

Θωρηκτό "Γεώργιος Αβέρωφ".

Εκατό χρόνια ιστορίας γιορτάζει το θωρηκτό «Γεώργιος Αβέρωφ».

  Ένα πολεμικό πλοίο που συνδέθηκε για περίπου μισό αιώνα με την ιστορία ενός έθνους, η δόξα του Πολεμικού Ναυτικού, το θωρηκτό «Γεώργιος Αβέρωφ» γιορτάζει σήμερα Δευτέρα 16 Μαΐου   το ιωβηλαίο των 100 χρόνων του.
  Στο Άλσος Ναυτικής Παράδοσης, στην Μαρίνα Φλοίσβου, θα πραγματοποιηθεί η επέτειος των 100 ετών από την ύψωση της σημαίας, που από τότε δεν έχει υποσταλεί ποτέ.

  Το ενδοξότερο πλοίο της νεότερης Ελλάδας, το μοναδικό ελληνικό έδαφος το οποίο δεν υποδουλώθηκε ποτέ σε ξένο κατακτητή, είναι το μοναδικό πλοίο που σώζεται σε ολόκληρο τον κόσμο, που πήρε μέρος στις δύο παγκόσμιες συρράξεις του 20ου αιώνα.
   Από τη στιγμή που αποκτήθηκε, όταν η Ελλάδα βρισκόταν υπό τον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο, το θωρηκτό Αβέρωφ συνέδεσε άρρηκτα το όνομά του με τη διαμόρφωση ιστορικών γεγονότων της χώρας.
   Ο «Τυχερός Μπάρμπα Γιώργης», παρατσούκλι που πήρε από το πλήρωμά του μετά τη ναυμαχία της «Έλλης» ήταν η ναυαρχίδα του ελληνικού στόλου στους νικηφόρους Βαλκανικούς Πολέμους, με παρουσία συνεχή σε όλα τα πολεμικά δρώμενα της χώρας μέχρι και το πέρας του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

   Στη ναυμαχία της Λήμνου, στις επιχειρήσεις του Α' Παγκοσμίου Πολέμου και της Μικρασιατικής Εκστρατείας, με εσωτερικούς αντιπάλους, κατά το Κίνημα του 1935, όταν όντας το ισχυρότερο πλοίο των κινηματιών βομβαρδίστηκε -χωρίς επιτυχία- από αεροπλάνα των κυβερνητικών, με αποκορύφωμα τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, μέχρι και τις τελετές ενσωμάτωσης των Δωδεκανήσων και την ολοκλήρωση των συνόρων της σύγχρονης Ελλάδας, το Αβέρωφ καταξιώθηκε στη συνείδηση του λαού ως εθνικό σύμβολο.
   Το θωρακισμένο καταδρομικό, όπως στην πραγματικότητα είναι, παρά την ονομασία του ως θωρηκτού, ναυπηγήθηκε στα Ναυπηγεία Ορλάντο στο Λιβόρνο της Ιταλίας την περίοδο 1908-1911 και εντάχθηκε στο Ελληνικό Βασιλικό Ναυτικό.
   Τα στρατηγικά, τεχνολογικά και επιχειρησιακά δεδομένα ενός ενδεχόμενου ναυτικού πολέμου στις ελληνικές θάλασσες κατά το 1909 απαιτούσαν την ένταξη στον ελληνικό στόλο θωρηκτής μονάδας μεγάλης ταχύτητας.
   Η υλοποίηση του στόχου αυτού αναλήφθηκε από το Κίνημα στου Γουδή και συγκεκριμένα από τον πλοίαρχο Δαμιανό, τον Υπουργό Ναυτικών της φιλικής προς το Κίνημα κυβέρνησης Μαυρομιχάλη και τον τμηματάρχη υλικού του Υπουργείου αυτού, πλοίαρχο Γούδα.

   Οι δύο άνδρες προώθησαν την αγορά του Αβέρωφ, του τρίτου πλοίου της σειράς Πίζα. Ο «Αβέρωφ» αγοράστηκε στις 30 Νοεμβρίου 1909, αντί 22.300.000 δραχμών και το ένα τρίτο της δαπάνης καλύφθηκε από το κληροδότημα του εθνικού ευεργέτη Γ. Αβέρωφ.
  Το 10.200 τόνων θωρακισμένο καταδρομικό, το «διαβολοβάπορο» για τους Τούρκους (σεϊτάν παπόρ), είχε ιταλικές μηχανές 19.000 ίππων, 22 γαλλικούς λέβητες, γερμανικές γεννήτριες και αγγλικά πυροβόλα 190 και 234 χιλιοστών τύπου ARMSTRONG, με μέγιστη ταχύτητα 23 κόμβους.
  Καθελκύστηκε στις 12 Μαρτίου 1910, παραλήφθηκε στις 16 Μαΐου 1911 και την 1η Σεπτεμβρίου 1911 κατέπλευσε στον Πειραιά.  

  Με πλήρωμα 20 αξιωματικών και 670 ναυτών, ήταν την εποχή εκείνη το πιο σύγχρονο και ισχυρό πλοίο στην Ανατολική Μεσόγειο και ιδιαίτερα στο Αιγαίο και έγινε αμέσως η ναυαρχίδα του απαρχαιωμένου ελληνικού στόλου.
   Με την έναρξη του Πρώτου Βαλκανικού Πολέμου, τον Οκτώβριο του 1912, το «Αβέρωφ», επικεφαλής του Στόλου του Αιγαίου υπό τον Ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη, απέπλευσε προς τα Δαρδανέλια. Ναυμάχησε τον οθωμανικό στόλο δύο φορές, στη Ναυμαχία της Έλλης, στις 3 Δεκεμβρίου 1912 και στη Ναυμαχία της Λήμνου στις 5 Ιανουαρίου 1913.
   Κατέλαβε τη Λήμνο και στον όρμο του Μούδρου, εγκαταστάθηκε το προχωρημένο αγκυροβόλιο του Στόλου. Ακολούθησε η κατάληψη του Αγίου Όρους, των νησιών του βορείου και ανατολικού Αιγαίου. Ήταν η αρχή της γέννησης του μύθου.
   Η έναρξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου και η πρώτη διετία αποτέλεσαν για τον Αβέρωφ μια εργώδη περίοδο, με την συμμετοχή του στη φρούρηση της εξόδου των Δαρδανελίων, τους τελευταίους μήνες του 1914.  

  Την περίοδο 1921-1922 χρησιμοποιήθηκε ως ναυαρχίδα του Πρώτου Στόλου με ορμητήριο την Κωνστα- ντινούπολη και είχε ως κύρια ευθύνη την διενέργεια περιπολιών στη Μαύρη Θάλασσα. Κατά τη διάρκεια αυτών βομβάρδισε τη Σαμψούντα την 25η Μαΐου 1922.  

  Μετά την υπογραφή της συνθήκης της Λωζάννης συμμετείχε στην καταστολή του κινήματος των στρατηγών Λεοναρδόπουλου και Γαργαλίδη.
  Μια δωδεκαετία αργότερα πρωτοστάτησε στο βενιζελικό κίνημα της 1ης Μαρτίου 1935 κατά τη διάρκεια του οποίου βομβαρδίστηκε, ανεπιτυχώς, από την κυβερνητική αεροπορία.
  Η αποψίλωση του Στόλου από βαθμοφόρους και κατώτερα στελέχη, αμέσως μετά την καταστολή του βενιζελικού κινήματος, οδήγησε στο να περιέλθει σε κατάσταση εφεδρείας με το μεγαλύτερο μέρος του πληρώματός του να μεταφέρεται στον Ελληνικό Στρατό.
  Με την έναρξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου ο Ελληνικός Στόλος αποδημεί στην Αλεξάνδρεια και μαζί του φεύγει και το «Γ. Αβέρωφ».
  Από την Αλεξάνδρεια το Θωρηκτό θα βρεθεί στη Βομβάη, περιπολώντας στον Ινδικό Ωκεανό. Με το τέλος του πολέμου, αγκυροβόλησε, μαζί με τον υπόλοιπο στόλο, στο Φάληρο, στις 17 Οκτωβρίου 1944, φέρνοντας πίσω την τότε κυβέρνηση.
   Το 1947 συμμετείχε στους εορτασμούς για την Απελευθέρωση των Δωδεκανήσων και γερασμένο πια το 1952 διατάχθηκε ο παροπλισμός του.

   Δίνοντας την τελευταία του μάχη με την ιστορική μνήμη, πέρασε για τριάντα χρόνια στο περιθώριο, έως το 1984 όταν το Πολεμικό Ναυτικό αποφάσισε να το αποκαταστήσει ως μουσείο, όπου λειτουργεί ως σήμερα, αγκυροβολημένο στο Φαληρικό, στη θέση Τροκαντερό.

Πηγή: Τα Νέα

Τη νύχτα που κατέβηκε η σβάστικα.

Παρακολουθήστε το ντοκιμαντέρ "Τη νύχτα που κατέβηκε η σβάστικα" από το ψηφιακό αρχείο της ΕΡΤ.

Πέθανε ο ήρωας Απόστολος Σάντας.

  Ένα μήνα πριν από τη συμπλήρωση 70 χρόνων από το κατέβασμα της σημαίας με τη σβάστικα από την Ακρόπολη και παραμονή της εργατικής Πρωτομαγιάς, έφυγε σήμερα από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών ο Απόστολος Φιλίππου Σάντας. 

  Ο Λάκης Σάντας έγινε γνωστός στο πανελλήνιο όταν τη νύχτα της 30ης προς 31ης Μαΐου του 1941, κατέβασε μαζί με τον Μανώλη Γλέζο τη χιτλερική σημαία από τον ιερό βράχο της Ακρόπολης.

   Εξιστορώντας το εγχείρημα υποστολής της σημαίας στον Ηλία Πετρόπουλο, που δημοσιεύτηκε στην Ελευθεροτυπία στις 31 Μαΐου 1993, ο Λάκης Σάντας είχε πει: "Κι έξαφνα ένα δειλινό που ήμαστε στο Ζάππειο και ο ήλιος έγερνε λούζοντας τον ορίζοντα με εκείνα τα χρώματα που μόνο ο αττικός ουρανός έχει, τα μάτια μας γύρισαν στον βράχο της Ακροπόλεως. Μέσα στο υπέροχο φόντο της δύσης σταθήκαμε και κοιτούσαμε. Και τότε... το βλέμμα μας έπεσε πάνω στη σημαία τους που υπερήφανα κυμάτιζε ψηλά-ψηλά και η βαριά σκιά της πλάκωνε καταθλιπτικά όλη την Αθήνα, όλη την αττική γη. Να τι πρέπει να τους κάνομε! Ήρθε η σκέψη σαν σπίθα. Να τους την πάρουμε. Να την γκρεμίσουμε και να την ξεσχίσουμε και να πλύνουμε έτσι τη βρωμιά από τον Ιερό Βράχο. Την είχαν στήσει αυτήν την ίδια την πολεμική τους σημαία οι Ναζί θριαμβευτικά ως τότε στη Βαρσοβία, στη Βιέννη, στην Αμβέρσα, στη Νορβηγία, στο Παρίσι και στο Βελιγράδι και απειλούσαν να τη στήσουν σε όλο τον κόσμο τότε. Μα εδώ είναι Ελλάδα. Είναι η μικρή χώρα που απ' αυτή ξεπετάχτηκε η φλόγα του Πολιτισμού. Είναι η χώρα που δίνει το παράδειγμα πάντα στις κρίσιμες στιγμές της Ιστορίας".

  Ο Απόστολος Σάντας με καταγωγή από τη Λευκάδα, γεννήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου του 1922 στην Πάτρα.

   Πάντοτε ιδεολόγος και σεμνός έλεγε: "Δεν κυνηγάω ποτέ τη δημοσιότητα γιατί θεωρώ ότι έχει εξευτελιστεί το ζήτημα πάρα πολύ. Την αντίσταση δεν την κάναμε μόνο εμείς, έχουν σκοτωθεί χιλιάδες παλικάρια, γυναίκες και άνδρες, "ανώνυμοι"".

   Ο Σάντας ήρθε στην Αθήνα μαζί με την οικογένειά του το 1934. Το 1940 τελείωσε το γυμνάσιο και αμέσως εισήχθη στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από την οποία αποφοίτησε μετά την απελευθέρωση της χώρας.

  Το 1942 εντάχθηκε στο ΕΑΜ και στη συνέχεια στην ΕΠΟΝ για να καταλήξει στο βουνό με τον ΕΛΑΣ όπου συμμετείχε σε πολλές μάχες και τραυματίσθηκε το 1944.

  Η δράση του είναι αδιάκοπη και το 1946 εξορίζεται στην Ικαρία, το 1947 φυλακίζεται στην Ψυττάλεια και το 1948 εστάλη στη Μακρόνησο. Από εκεί κατάφερε να ξεφύγει για να καταλήξει στην Ιταλία και στη συνέχεια στον Καναδά, όπου θα ζήσει έως και το 1962. Στην Ελλάδα επέστρεψε το 1963.

   Όσον αφορά στο κατέβασμα της ναζιστικής σημαίας τον Μάιο του 1941,ο Λάκης Σάντας αναφέρεται εκτενώς, εκφράζοντας τις σκέψεις του για εκείνη τη νύχτα που καθόρισε τη υπόλοιπη ζωή του, στο βιβλίο του, που εκδόθηκε το Σεπτέμβριο του 2010 από τις εκδόσεις Βιβλιόραμα με τίτλο «Μια νύχτα στην Ακρόπολη... μνήμες από μία σπουδαία εποχή».

   Λέει ο Σάντας στην αρχή του βιβλίου: «Σε κάποιο βιβλίο του Κίπλινγκ, ή της Περλ Μπακ - δεν θυμάμαι τώρα ακριβώς πότε και πού - διάβασα ότι οι γέροι Κινέζοι, όταν γεννιέται ένα καινούργιο εγγόνι τους, πηγαίνουν στο νεογέννητο και του εύχονται να ζήσει τη ζωή του σε ενδιαφέρουσες και σπουδαίες εποχές. Αυτό ακριβώς συνέβη σε μένα και τους συνομήλικούς μου Έλληνες. Ζήσαμε σε πολύ ενδιαφέρουσες και σπουδαίες εποχές... Σε αυτά τα χρόνια, όλοι μαζί οι Έλληνες και Ελληνίδες, της λεγόμενης γενιάς του '40, ανεβάσαμε την Ελλάδα και τον ελληνικό λαό ψηλά και γράψαμε ιστορία».

   Η οικογένειά του ευχαριστεί θερμά τον διευθυντή, τους γιατρούς και τους νοσηλευτές του Κέντρου Αναπνευστικής Ανεπάρκειας στη Μονάδα Αυξημένης Φροντίδας (Μ.Α.Θ.) του νοσοκομείου "Σωτηρία", που έκαναν ό,τι ήταν δυνατόν για να τον σώσουν. 

Πηγή: Ελευθεροτυπία

Οι αγώνες του Ρήγα ξαναζούν ψηφιακά!

  Ρήγας Φεραίος χάι-τεκ, Βαλκάνιος, αλλά και παγκόσμιος. Μπορεί στην εποχή του τα παλικάρια να ζούσαν «στα στενά μονάχοι σαν λιοντάρια στις ράχες στα βουνά», αλλά στη σημερινή εποχή εκείνος και οι σύντροφοί του θα είναι περίβλεπτοι.

  Ακριβώς εκεί όπου μαρτύρησε και θανατώθηκε διά στραγγαλισμού, στον πύργο Νεμπόισα του Βελιγραδίου, μια ψηφιακή έκθεση θα παρουσιάζει την προσωπικότητα, τα οράματα, τους αγώνες του. Η αναστήλωση της φυλακής του «Σπορέα της ελευθερίας» έγινε χάρη στη συνεργασία της Ελλάδας με τη Σερβία και κόστισε 2,6 εκ. ευρώ.

  Tα επίσημα εγκαίνια αναμένονται τον Απρίλιο, παρουσία των Προέδρων Δημοκρατίας των δύο χωρών. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων σήκωσε το βάρος, σε συνεργασία με τη σερβική πλευρά. Ο πρόεδρός του, Νικόλαος Ζίας, ήταν ιδιαίτερα περήφανος χθες κατά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων. Και δικαίως. Υπουργεία, υπηρεσίες και τοπικές μονάδες αυτοδιοίκησης από τις δύο χώρες συνεργάστηκαν εξαιρετικά.

   Ο κ. Οικονόμου του υπουργείου Εξωτερικών πρότεινε, μάλιστα, να κηρυχθεί από την ΟΥΝΕΣΚΟ ο πύργος κοινό μνημείο Ελλάδας-Σερβίας.

  «Φιλόδοξο» χαρακτήρισε το πρόγραμμα η γενική γραμματέας του ΥΠΠΟΤ, Λίνα Μενδώνη, και «τύχη αγαθή» τη συνεργασία.

  Ο κ. Σούρλας θύμισε την προϊστορία του θέματος: πρόσκληση ενδιαφέροντος το 2002 για καφέ-μπαρ, αστραπιαία αντίδραση των διπλωματικών Αρχών μας, πολλές διακυμάνσεις και διακοπές, αλλά τελικά υλοποίηση της συνεργασίας.

   Η Τασούλα Τούρτα, διευθύντρια του ΕΚΒΜΜ, αναφέρθηκε στην έκθεση για τον Ρήγα που εκτείνεται σε πενήντα τετραγωνικά ενός ορόφου του πύργου. Εχοντας πείρα από την έκθεση στον Λευκό Πύργο Θεσσαλονίκης, στο στήσιμο της οποίας ήταν επίσης επικεφαλής, η κ. Τούρτα και οι συνεργάτες της κατόρθωσαν μέσα σε αυτό τον περιορισμένο χώρο να πετύχουν τον στόχο τους: να σκιαγραφήσουν «την προσωπικότητα της εμβληματικής αυτής μορφής και να την εντάξουν στην εποχή της». Χρησιμοποιούνται οθόνες αφής και άλλα στοιχεία υψηλής τεχνολογίας, καθώς και οπτικοακουστικό υλικό.

  Στους άλλους ορόφους του μνημείου παρουσιάζονται οι αγώνες των Σέρβων για την ανεξαρτησία τους κατά τον 19ο αιώνα.

Πηγή: Αγγελική Κώττη, Έθνος

Την τελευταία αποζημίωση για τον Ά Παγκόσμιο Πόλεμο καταβάλλει η Γερμανία!

   Την 3η Οκτωβρίου, εικοστή επέτειο της γερμανικής επανένωσης, η Γερμανία θα κλείσει και το κεφάλαιο Ά Παγκόσμιος Πόλεμος. Πρόκειται να καταβάλλει την τελευταία δόση των αποζημιώσεων, ξεπληρώνοντας το χρέος της που ορίστηκε από τη Συνθήκη των  Βερσαλλιών το 1919.

   Η γερμανική κυβέρνηση θα καταβάλλει την τελευταία δόση των τόκων των διεθνών ομολόγων, που εκδόθηκαν το 1924 και το 1930 προκειμένου να συγκεντρώσει μετρητά για να καταβάλλει τις αποζημιώσεις που απαιτούσαν οι Σύμμαχοι μετά τον Ά Παγκόσμιο Πόλεμο.

   Οι αποζημιώσεις οδήγησαν τη χώρα στη χρεοκοπία τη δεκαετία του 1920 και το νέο τότε ναζιστικό κόμμα εκμεταλλεύτηκε τη δυσαρέσκεια των πολιτών για τους όρους της Συνθήκης των Βερσαλλιών.

  Το ποσό που έπρεπε να καταβάλλει η Γερμανία είχε οριστεί αρχικά σε 269 δισεκατομμύρια χρυσά μάρκα, δηλαδή περίπου 96.000 τόνους χρυσού, ενώ μέχρι το 1929 είχε μειωθεί σε 112 δισεκατομμύρια χρυσά μάρκα που έπρεπε να καταβληθούν σε διάστημα 59 ετών. Η γερμανική κυβέρνηση πάγωσε την καταβολή των δόσεων το 1931 εξαιτίας της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και ο Χίτλερ, όπως ήταν αναμενόμενο, αρνήθηκε να συνεχίσει τις πληρωμές όταν ήρθε στην εξουσία, το 1933.

   Το 1953, η Δυτική Γερμανία συμφώνησε σε ένα διεθνές συνέδριο στο Λονδίνο να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της όσον αφορά στα διεθνή ομόλογα. Στα χρόνια που ακολούθησαν, η χώρα επέστρεψε το κεφάλαιο των ομολόγων και, όπως όριζε η συμφωνία του Λονδίνου, περίμενε μέχρι την επανένωσή της για να καταβάλλει τα 125 εκατομμύρια ευρώ σε τόκους.

   Σημειώνεται ότι η Γαλλία και η Βρετανία είχαν ανάγκη τις αποζημιώσεις για να αποπληρώσουν τα δικά τους χρέη καθώς και οι δύο χώρες είχαν δανειστεί σημαντικά ποσά από τις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του πολέμου.

   Ο Gerd Krumeich, Γερμανός ιστορικός που εξειδικεύεται στον Ά Παγκόσμιο Πόλεμο, δήλωσε στο Spiegel ότι η άνοδος του Χίτλερ στην εξουσία οφείλεται στην έντονη αίσθηση της αδικίας που υπήρχε στη γερμανική κοινή γνώμη σχετικά με τη Συνθήκη του 1919, η οποία έδωσε στη Γερμανία την αποκλειστική ευθύνη για τον πόλεμο και την ανάγκασε να καταβάλλει τεράστιες αποζημιώσεις.

   «Ο βασικός παράγοντας πίσω από την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία ήταν η υπόσχεσή του ότι ‘εγώ θα νικήσω αυτόν τον πόλεμο, θα αναιρέσω αυτήν την αδικία και θα ακυρώσω τη Συνθήκη, οδηγώντας τη Γερμανία στα παλιά της μεγαλεία’», προσθέτει ο Krumeich.

   «Υπήρχε τεράστια απογοήτευση στη χώρα τη δεκαετία του 1920 - αυτή η σύγκρουση που κόστισε 2 εκατομμύρια ζωές και άφησε 4 ή 5 εκατομμύρια τραυματίες υποτίθεται ότι ήταν μάταιη και αυτό ήταν όλο δικό μας λάθος; Η καταβολή των αποζημιώσεων επιδείνωσε τα πάντα Δεν ήταν μόνο ότι καταλογίστηκε στη Γερμανία η ηθική ευθύνη, ήταν επίσης ότι έπρεπε να καταβάλει και ένα απίστευτο ποσό», καταλήγει ο ιστορικός. 

Πηγή: www.tvxs.gr

Αποζημιώσεις για τη Γενοκτονία

  Αποζημίωση δισεκατομμυρίων δολαρίων από το τουρκικό κράτος και από δύο μεγάλες τουρκικές τράπεζες ζητούν με αγωγή που κατέθεσαν σε αμερικανικά δικαστήρια δύο Αμερικανο-αρμένιοι δικηγόροι, για τις παράνομα κατασχεμένες περιουσίες των θυμάτων της Γενοκτονίας του 1915!

   Η αγωγή των δικηγόρων Γκαρμπίς Νταβουγιάν (Λος Αντζελες) και Χραΐρ Τουραμπιάν (Ν. Υόρκη) κοινοποιήθηκε στο τουρκικό προξενείο του Λος Αντζελες και σύμφωνα με αμερικανικές δικαστικές πηγές η εκδίκασή της αναμένεται να διαρκέσει τρία χρόνια. Στρέφεται κατά της Τουρκικής Δημοκρατίας, της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας και της γνωστής μας τράπεζας Ζιραάτ, η οποία ακούστηκε ότι ενδιαφέρθηκε για εξαγορά της Αγροτικής.

   Για λογαριασμό των απογόνων των 1,5 εκατ. θυμάτων της Γενοκτονίας, οι δικηγόροι ζητούν αποζημίωση για τη γη, τα σπίτια, τις επιχειρήσεις, τους τραπεζικούς λογαριασμούς, τα θρησκευτικά και πολιτιστικά κειμήλια του αρμενικού λαού, που κατέσχεσε το τουρκικό κράτος τον τελευταίο αιώνα. Βάσει νομικών δεσμεύσεων, όφειλε να τα αποδώσει στους νόμιμους ιδιοκτήτες τους το 1918, μετά τη λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

   Σύμφωνα με τη «Χουριέτ», δεν υπήρξε σχόλιο από τις τουρκικές προξενικές Αρχές ούτε από τις δύο εναγόμενες τράπεζες. Οι δύο δικηγόροι εκτιμούν ότι υπάρχουν ακόμη στην Τουρκία αποδεικτικά έγγραφα των αρμενικών περιουσιών και καλούν το τουρκικό κράτος να αποδώσει λογαριασμό για την αξία τους, που αποτιμάται σε δισεκατομμύρια δολάρια.

   Πρόκειται για τη σημαντικότερη νομική πρωτοβουλία κατά του τουρκικού κράτους από το αρμενικό λόμπι των ΗΠΑ, το οποίο εδώ και χρόνια δίνει μάχη για την πλήρη αναγνώριση της Γενοκτονίας από τον Λευκό Οίκο. Τα ευνοϊκά ψηφίσματα του Κογκρέσου προσκρούουν στη φιλοτουρκική πολιτική της αμερικανικής κυβέρνησης, ενώ και πρόσφατα η Χίλαρι Κλίντον επισκέφθηκε «διακριτικά» το Μνημείο Γενοκτονίας στο Ερεβάν, χωρίς να υπογράψει στο βιβλίο επισκεπτών. Το 2000 η Βουλή της Καλιφόρνιας άνοιξε τον δρόμο στη διεκδίκηση αποζημιώσεων από ασφαλιστικές εταιρείες, επιτρέποντας σε απογόνους των θυμάτων της Γενοκτονίας να εισπράξουν συνολικά 40 εκατ. δολάρια από τη New York Life Insurance και τη γαλλική ΑΧΑ. Από παρόμοιες αποφάσεις επωφελήθηκαν και απόγονοι Μικρασιατών προσφύγων στις ΗΠΑ.

Ανεπιθύμητος στην Αγκυρα

    Να γυρίσει ταινία στην Τουρκία σκέφτεται ο διάσημος Καναδο-αρμένιος σκηνοθέτης Ατόμ Εγκογιάν, παρότι είναι ανεπιθύμητο πρόσωπο από το 2002 λόγω της ταινίας «Αραράτ».

   «Πρέπει να συνομιλήσουμε απευθείας για τα γεγονότα του 1915. Μια κοινή παραγωγή με Τούρκους σκηνοθέτες θα ήταν ένα καλό βήμα διαλόγου», δήλωσε στη «Χουριέτ» ο Εγκογιάν, αποκαλύπτοντας ότι θα ήθελε να μεταφέρει στην οθόνη το μυθιστόρημα «Χιόνι», του νομπελίστα συγγραφέα Ορχάν Παμούκ. Ο Εγκογιάν τάχθηκε υπέρ του ανοίγματος των αρμενο-τουρκικών συνόρων (όπως προβλέπει το «παγωμένο» Πρωτόκολλο της Ζυρίχης), ενώ εκμυστηρεύθηκε ότι ονειρεύεται να επισκεφθεί το χωριό των προγόνων του στην επαρχία της Μαλάτια.

    Πρόσθεσε ακόμη ότι παρακολουθεί με ενδιαφέρον τη νέα γενιά Τούρκων κινηματογραφιστών, ενώ ισχυρίστηκε ότι οι υπεύθυνοι του Διεθνούς Φεστιβάλ της Κωνσταντινούπολης του έθεσαν ως όρο να μην προφέρει τη λέξη «Γενοκτονία». «Φυσικά, δεν μπορούσα να υποσχεθώ κάτι τέτοιο, γι’ αυτό απέρριψα την πρόσκλησή τους», είπε.

Πηγή: Γιάννης Παπαδάτος, Έθνος

Οι πρώτοι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αθήνα 1896

Η ιστορία του Παρθενώνα

Το παρακάτω βίντεο δημιουργήθηκε από το γνωστό σκηνοθέτη Κώστα Γαβρά με αφορμή τα εγκαίνια του νέου μουσείου της Ακροπόλεως. Περιγράφει την ιστορία του ναού της Παλλάδας Αθηνάς από την κατασκευή του μέχρι και την κλοπή των μαρμάρων από το Λόρδο Έλγιν.

http://www.youtube.com/watch?v=DbkgtsHGDJc