Τα ήθη και τα έθιμα της Αποκριάς

  Μια και φτάνουμε σιγά σιγά στο αποκορύφωμα των αποκριάτικων εκδηλώσεων, ας γνωρίσουμε κάποια από τα γνωστότερα ήθη και έθιμα των Αποκριών!

Πατήστε την ένδειξη "Start Exploring" ή εναλλακτικά εδώ.

Απόκριες στο σχολείο μας!

  Την Παρασκευή διαθέσαμε τις δύο τελευταίες ώρες για να γιορτάσουμε τις Απόκριες! Μια και την Τσικνοπέμπτη είχε άσχημο καιρό, παραγγείλαμε σουβλάκια, φέραμε αναψυκτικά και διάφορες λιχουδιές από το σπίτι, βάλαμε μουσική, χορέψαμε και διασκεδάσαμε στους ρυθμούς του καρναβαλιού!

Αλευρομουτζουρώματα στο Γαλαξίδι!

   Οι καρναβαλικές εκδηλώσεις στο Γαλαξίδι κορυφώνονται την Καθαρά Δευτέρα με ένα πρωτότυπο έθιμο που δε συναντάται πουθενά αλλού στην Ελλάδα, τα... «αλευρομουτζουρώματα»!

  Με ρίζες στη Σικελία, ή κατά άλλους στο Βυζάντιο, το έθιμο επαναλαμβάνεται στο Γαλαξίδι τους δύο τελευταίους αιώνες. Οι κάτοικοι χωρισμένοι σε ομάδες, κατάλληλα ντυμένοι, με τα παλιά τους ρούχα και τα πρόσωπά τους βαμμένα με κάρβουνο, λουλάκι ή ακόμη και βερνίκι παπουτσιών, αρχίζουν να εκτοξεύουν τα πυρά τους, που δεν είναι τίποτα άλλο παρά σακούλες γεμάτες φούμο και χρωματιστό αλεύρι!

Καθαρά Δευτέρα

   Η Καθαρά Δευτέρα ονομάζεται η πρώτη μέρα της Σαρακοστής, μιας περιόδου, δηλαδή, 40 ημερών όπου οι χριστιανοί  νηστεύουν κάποιες τροφές και ταυτόχρονα προσπαθούν να αποφεύγουν κακές σκέψεις ή πράξεις για τους συνανθρώπους τους. Την ημέρα αυτή δεν τρώμε κρέας ή γαλακτοκομικά προϊόντα, αλλά λαγάνα, χαλβά, όσπρια και θαλασσινά.

Πηγή φωτογραφίας: Ανθή Ζήση

 Από το πρωί της Καθαρής Δευτέρας ο ουρανός γεμίζει με πολύχρωμα στολίδια, τους γνωστούς χαρταετούς, που τραβούν το βλέμμα μικρών και μεγάλων. Το πέταγμα του χαρταετού την πρώτη μέρα της Σαρακοστής συμβολίζει ότι το ανθρώπινο πνεύμα είναι πλασμένο για να πετά στα ουράνια.

 Πηγή κειμένων: μ@θητές.com

Απόκριες

  Απόκριες ονομάζουμε τις τρεις εβδομάδες που προηγούνται από τη Μεγάλη Σαρακοστή και ταυτίζονται με την περίοδο του Τριωδίου.

  Η πρώτη εβδομάδα των Αποκριών λέγεται και Προφωνή, επειδή παλιά προφωνούσαν, δηλαδή διαλαλούσαν ότι άρχιζαν οι Απόκριες. Η δεύτερη λέγεται Κρεατινή ή της Κρεοφάγου, επειδή έτρωγαν κρέας, ενώ η τρίτη λέγεται Τυρινή ή της Τυροφάγου, επειδή έτρωγαν γαλακτοκομικά προϊόντα για να προετοιμαστούν σιγά - σιγά για τη νηστεία της Σαρακοστής. 

  Ανάλογη με την ελληνική λέξη Αποκριά, που σημαίνει αποχή από το κρέας, είναι και η λατινική λέξη καρναβάλι (Carnevale, από τις λέξεις Carne=κρέας και Vale=περνάει).

  Τις μέρες αυτές συνηθίζουμε να μασκαρευόμαστε και να διασκεδάζουμε, τηρώντας ένα έθιμο που έχει παραμείνει από αρχαίες γιορτές όπως τα «Σατουρνάλια» των Ρωμαίων ή  τις «Διονυσιακές γιορτές» των Ελλήνων, όπου οι άνθρωποι μεταμφιέζονταν, χόρευαν, τραγουδούσαν πίνοντας κρασί προς τιμή του θεού Διονύσου. Σήμερα αρκετές πόλεις διοργανώνουν καρναβάλια για να διασκεδάσουν οι κάτοικοί τους ή οι επισκέπτες τους.

Πατρινό καρναβάλι

Ξανθιώτικο Καρναβάλι

 Πλάκα Αθήνα

 Η Θήβα με τον περίφημο «βλάχικο γάμο» της

  Στη Θήβα γίνεται και σήμερα ο «βλάχικος γάμος» που αρχίζει από την Τσικνοπέμπτη και αποτελείται από το προξενιό, το γάμο δυο νέων και τελειώνει με την πορεία των προικιών της νύφης και το γλέντι των συμπεθέρων. Όλες αυτές οι διαδικασίες είναι γεμάτες από σατυρική αθυροστομία, κέφι, γλέντι και χορό.

                                  Άλλα έθιμα της Αποκριάς

 (Πάτησε στην εικόνα για να μεταβείς στην εφαρμογή)

Πηγή: Ψηφιακό Σχολείο

  Σημαντικό καρναβάλι παρουσιάζουν η Βενετία

Η Νίκαια στη Γαλλία

  To Καρναβάλι του Ρίο ντε Τζανέιρο θεωρείται το μεγαλύτερο του κόσμου και πολυπληθέστερο σε μια φαντασμαγορική κάθε φορά παρουσίαση όπου συνδυάζεται με παραδοσιακούς ξέφρενους χορούς όπως η Σάμπα.

Εικόνες από τη Βενετία και το περίφημο καρναβάλι της!

Πηγή: guimera

 

                                 Πηγή: jim hopkins

Γενίτσαροι και Μπούλες.

  Πατήστε το εικονίδιο του fullscreen και αφεθείτε στη μαγεία του εθίμου Γενίτσαροι και Μπούλες. Θέλει λίγη υπομονή μόνο όταν η παρουσίαση φορτώνει τα τραγούδια.
Πηγή: 8ο Δ.Σ. Νάουσας

Απόκριες στη Σκύρο.

  Ο εορτασμός της Αποκριάς στη Σκύρο είναι μοναδικός. Κυρίαρχη μορφή ο Γέρος και μαζί του η Κορέλα και ο Φράγγος. Τα σοκάκια του Χωριού «γεμίζουν» από τους ήχους των κουδουνιών και το θέαμα είναι πράγματι εντυπωσιακό. 

Γενίτσαροι και Μπούλες.

  Το έθιμο Γενίτσαροι και Μπούλες είναι ένα παραδοσιακό δρώμενο στη Νάουσα την περίοδο της αποκριάς. Ο χαρακτηριστικός ήχος από το ζουρνά και το νταούλι, τους συνοδεύει σε κάθε τους βήμα, καθώς χορεύουν στους δρόμους της Νάουσας κατά ομάδες.

  Το πρόγραμμά τους την Κυριακή της Αποκριάς, είναι συνήθως κάπως έτσι:

• Το πρωί γίνεται το ντύσιμο του Γενίτσαρου και το μάζεμα του μπουλουκιού.
• Πριν το μεσημέρι, μαζεύονται στο δημαρχείο για να χορέψουν και να πάρουν την άδεια του δημάρχου για να συνεχίσουν το χορό τους στην πόλη.
• Χορεύουν στους δρόμους.
• Το απόγευμα γίνεται το βγάλσιμο του προσωπείου (μάσκας).

  Το ιδιαίτερο αυτό έθιμο της αποκριάς, που δίνει έντονο παραδοσιακό χρώμα στο καρναβάλι της Νάουσας, χρονολογείται στον 18ο αιώνα, ενώ οι ρίζες του ανιχνεύονται σε γιορτές στην αρχαία Ελλάδα, σχετικές με τον θεό Διόνυσο.

Πηγή: e-naousa.gr

Περισότερες πληροφορίες για το αποκριάτικο δρώμενο:

Όμιλος για την προστασία του εθίμου:  
Γενίτσαροι και Μπούλες της Νάουσας

 Σπίτι μου σπιτάκι μου: Γενίτσαροι και Μπούλες

Βικιπαίδεια: Μπούλες

Το τριώδιο και η Τσικνοπέμπτη .

   Οι αποκριές κρατούν 3 εβδομάδες γι’αυτό το λόγο αυτή η περίοδος ονομάζεται τριώδιο.

* Η πρώτη εβδομάδα λέγεται “Προφωνέσιμη”, γιατί παλιότερα “προφωνούσαν", δηλαδή διαλα- λούσαν, στα χωριά κυρίως, την αρχή της αποκριάς.

* Η δεύτερη εβδομάδα είναι “η κρεατική ή κρεοφάγος", επειδή έτρωγαν κρέας και

* η τρίτη ονομάζεται “τυρινή ή τυροφάγος”, επειδή έτρωγαν γαλακτοκομικά προϊόντα.

  Από το 19ο αι. μέχρι σήμερα το καρναβάλι ξεκινά κάθε χρόνο την Κυριακή του Τελώνη και Φαρισαίου και λήγει την Κυριακή της Τυροφάγου.

   Παλιότερα, τον εορταστικό τόνο έδιναν οι παρέες των μετα- μφιεσμένων, που κυκλοφο-ρούσαν στους δρόμους και γύριζαν τα βράδια στις γειτονιές τραγουδώντας άσεμνα και σκωπτικά τραγούδια. Αυτού του είδους, όμως, οι καρναβαλικές εκδηλώσεις χάθηκαν σε μικρό ή μεγάλο βαθμό με το πέρασμα του χρόνου για να επικρατήσουν οργανωμένες από τις τοπικές κοινωνίες και τυποποιημένες εορταστικές εκδηλώσεις με αποκριάτικες στολές και άρματα.

  Η Τσικνοπέμπτη βρίσκεται στο μέσο των 3 εβδομάδων του εορτασμού του καρναβαλιού. Πρόκειται για τη Πέμπτη της 2ης εβδομάδας, της Κρεατινής.

   Την ημέρα αυτή ο κόσμος ψήνει κρέας στα κάρβουνα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τον καπνό που λέγεται “τσίκνα”. Από την τσίκνα λοιπόν αυτή έχει πάρει και το όνομά της η Πέμπτη και λέγεται Τσικνοπέμπτη.

  Το καρναβάλι είναι στενά συνυφασμένο με την πολιτισμική κληρονομιά κάθε περιοχής της Ελλάδας. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα γίνεται προσπάθεια να αναβιώσουν παραδοσιακά αποκριάτικα έθιμα σε πολλά μέρη της χώρας. 

Πηγή: www.paidorama.com